دره صوف، حماسه قیام ومقاومت. نوشته رضا ضیایی(۱۳۶۷ ) یاد آ وری: به بهانه فرارسیدن سی ومین سالگرد ۲۵ دلو ۱۳۵۷ آغاز قیام و مقاوت مردم تاریخ ساز دره صوف سلسله مقالات دره صوف حماسه قیام ومقاومت را به خوانندگان عزیز تقدیم می نمایم. دره صوف حماسه ی قیام ومقاومت، تحقیق وگذری است بر مبارزات مردم قهرمان و پیشتاز دره صوف، امید است مورد توجه فرهنگیان و محققان مسایل تاریخی، قرار بگیرد. این نو شته که بخشی از کتاب دره صوف حماسه قیام ومقا ومت می باشد. تاریخ روشن و گزارشهای دست اول و بی پیرا یه ی سالهای مقاومت،

دره صوف در کجا است؟ (۱۳۶۷ ) دره صوف از ولسوالی های بزرگ و پر جمعیت ترکستان وحوزه بزرگ بلخ است که از طرف شرق به مرکز ولایت سمنگان شهر ایبک، ولسوالی روی دو آب محدود است، از شمال وشمال شرق به علا قه داری چهار کنت وولسوالی بو ینه قره یا شولگره از ولایت بلخ متصل می باشد. از شمال وشمال غرب به علا قه داری آق کپرک مربوط ولایت بلخ وعلاقه داری بلخاب از ولایت جوز جان محاط است. از طرف جنوب وجنوب شرق به ولسوالی های کهمرد و یکاولنگ از ولایت با میان متصل می باشد.

بافت اجتماعی واداری هزاره های دره صوف.پژوهش وگزارش در باره مردم، مناطق وقریه های هزاره های دره صوف (۱۳۶۷ )یاد آوری !متن ذیل ۳۶ سال پیش از این در قالب کتاب دره صوف؛ حماسه قیام ومقاومت، نوشته، تدوین وسپس در هفته نامه وحدت، ارگان نشراتی بیرون مرزی حزب وحدت، چاپ ونشر شده بود. این مسله را به این خاطر یادآوری کردم که خواننده گرامی، درجریان فاصله زمانی یاد شده قرار داشته باشند.از جمله در آن زمان دره صوف، به بالا وپایین تقسیم نگردیده بود. در ادامه قریه های نوین مکاتب و کلینیکهای در زمان حاضری نیز وجود ن

معدن ذغال سنگ دره صوف : اهمیت معدن ذغال سنگ دره صوف ایجاب می کند که در باره تاریخ،کیفیت شناسایی، آغاز کار واستخراج رسمی آن، و از سوی دیگر مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به آن عرصه را به تحلیل کوتاه بگیریم. میدان ورگه های ذغال سنگ،دره صوف منطقه وسیع وگسترده ای را در بر گر فته است، اما انچه که تا هنوز شناسایی و کار واستخراج رسمی قرار گر فته است، شامل دو منطقه ای مشهور شباشک شیخه وتور دایمیر داد می گردد.مطابق تحقیقات انجام یا فته دربارهی معدن ذغال سنگ دره صوف، اولین

دره صوف آغاز گر قیام : دره صوف و قیام دلاورانه مردم آنجا بدون شک ستاره درخشنده صبح صادق انقلاب وآینه تمام نمای چهره مقاومت مردم ما است. طوریکه، می شود در قامت پر قوام دره صوف صلابت و استقلال قیام سراسری میهن را بخوبی مشاهده کرد. یعنی اینکه با مرور و دقت در تاریخ شکل گیری و آغاز قیام مردم دره صوف به کلیت جنبش مقاومت مردم و تاریخ شروع کار ان می توان پی برد. بنا بر این تدوین حدیث سرخ و سراسر حما سه دره صوف بعنوان یک تکلیف انقلابی بر ما لازم است.گر چه این کار برای ما که نو سفر و کودک این راه هستیم ب

انگیزه ها و ریشه های قیام وقاومت مردم دره صوف: نا گفته پیدا است که انگیزه های قیام مردم ما جز دفاع از حیات،حیثیت دینی وملی، حفظ استقلال میهن و فرهنگ ملی شان چیزی دیگری نبوده و نمیتواند باشد. بناء ریشه های آن را نیز در آموزه های ملی ودینی مردم باید جستجو نمود. اما تاریخ مبارزات مردم دره صوف علیه استبداد داخلی و حکومتهای که مجریان پلید سیاستهای استعمار خارجی بوده اند، به درازای عمر سیاسی اجتماعی آن ناحیه بر میگردد.

انفجار خشم: این انفجار اولین بار در چهارده دایمیرداد و دور ترین منططقه از مر کز دره صوف رخ می دهد دلیل این رخداد تاریخی و رشادت مردم ان دیاردرمخالفت کردن انان با هیئت و فرستادگان دولت کمونیستی بدون شک بیانگر روحیه ی وطن دوستی و ایمان انها برای ازادی و استقلال کشور شان می باشد و بس و این وطن دوستی از ایمان دینی و شعور سیاسی مردم ما حکایت دارد. اگاهی سیاسی مردم دره صوف همانگونه که در فصل پیشین بیان گردید خروجی تلاشهای اگاهی بخش علمای را ستین و بیدار دل و

حماسه وتراژیدی درمعدن : نهال قیام مردم در زمستان منطقه ( تور) در دل، و جان مردم قهرمان و دلاور ان جوانه میزند و فرازمندانه قد بر می افرازد،تاریخ۲۵ دلو ۱۳۵۷مردم شیر صولت آن دیار بعد از تحولات انقلابی در چهارده و رفتن نیروهای حکو متی به آنسو، به فر ماندهی محمد حسین تحویلدار طبق بر نامه مشخص و از پیش سنجیده شده، قیام و مبارزات مسلحانه شان را با فریاد ها ی الله اکبر ، مبارزان و مقاومان تور در قدم اول همه راه های مواصلاتی منطقه ،خصوصا راه مرکز دره صوف را مسدود نموده و آنگاه با تبر، داس،چکش، شمشیر و

شهید استاد عبدالعلی مزاری به تاریخ پنجم جوزای ۱۳۲۶ در قریۀ نانوایی.[۱ ] ولسوالی چهارکنت ولایت بلخ به دنیا آمده و در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ خورشیدی توسط طالبان در ولایت غزنی به شهادت رسیده است[ ۲ ] امااین چند جمله، نمی تواند، معرف شخصیت، افکار وکارکردهای شخصیت خرد مند وتآثیرگزار چون استاد مزاری باشد. افکار،اندیشه های سیاسی او ازمهم ترین پدیده های سیاسی،فکری واجتماعی دوره های اخیردرکشور مابوده است ولذا می ارزد تا هرازگاهی با دقت وتآمل طرح،خوانده وتحلیل گردد.شخصیت آگاه وخردمند،متین وشکوهمند مزاری از هر جهت خو